Προσχολική Αγωγή

Το Αναλυτικό Πρόγραμμα Προσχολικής Αγωγής της Αγγλίας ονομάζεται Early Years Foundation Stage και ήρθε στο προσκήνιο το 2006 με τη δημιουργία του Childcare Act. Πριν το 2006 η Αγγλία είχε πιο ανοιχτό είδος προσχολικής εκπαίδευσης χωρίς ιδιαίτερα οργανωμένη δομή. Το EYFS έχει δυο κατηγορίες προαπαιτούμενων που πρέπει να καλύπτει ένα Προσχολικό κέντρο.

  • Learning and Development requirements, που σχετίζεται κυρίως με το πρόγραμμα δραστηριοτήτων και τις αρχές που πρέπει να διέπουν την προσχολική εκπαίδευση απο άποψη διδασκαλίας.
  • Welfare requirements, που σχετίζεται με μια σειρά αρχών σχετικά με την ασφάλεια των παιδιών.

Στην Αγγλία εφαρμόζονται και οι δύο κατηγορίες ενώ στο υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο μόνο η δεύτερη, καθότι η Σκωτία, η Β.Ιρλανδία και η Ουαλία ακολουθούν ξεχωριστά προγράμματα διδασκαλίας και δραστηριοτήτων.

Οι βασικές αρχές του EYFS (πηγή: www.foundationyears.org )

  • Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα απο το ελεύθερο και αδιάκοπο παιχνίδι.
  • Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα απο τη δημιουργία θετικών σχέσεων (positive relationships) και σε ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη μάθηση (enabling environment).
  • Τα τρία χαρακτηριστικά της σωστής μάθησης είναι:

Playing and exploring (engagement)

Finding out and exploring

Playing with what they know

Being willing to ‘have a go’

Active learning (motivation)

Being involved and concentrating

Keeping trying

Enjoying achieving what they set out to do

Creating and thinking critically (thinking)

Having their own ideas

Making links

Choosing ways to do things

Το EYFS εφαρμόζεται:

  • Σε όλα τα Nurseries (παιδικούς σταθμούς).
  • Σε  Creches (κεντρα φύλαξης μέσα σε επιχειρήσεις).
  • Σε Childminders (φύλαξη παιδιών κατ’ οίκον σε μικρές ομάδες).
  • Στις προσχολικές τάξεις Δημοτικών σχολείων Reception (νηπιακή/ προδημοτική) και Nursery (προνηπιακή). Ωστόσο στην προδημοτική τάξη  Reception ξεκινά επίσημα και η διδακτική γραφής, ανάγνωσης και αρίθμησης. Τα παιδιά αναμένεται πριν την Πρώτη Δημοτικού να μπορούν να γράψουν με ολόκληρες προτάσεις (φωνητική γραφή), να διαβάσουν απλές προτάσεις, να κάνουν προσθέσεις και αφαιρέσεις, και να μπορούν να μετρήσουν και να αναγνωρίσουν τους αριθμούς 1-20.

Ο τρόπος εφαρμογής του EYFS:

Στους παιδικούς σταθμούς στην Αγγλία τα παιδιά παίζουν σε μια τάξη οργανωμένη με γωνιές και δραστηριότητες. Κινούνται ελεύθερα και επιλέγουν με τι θέλουν να παίξουν ενώ δεν υπάρχουν ομαδικές δραστηριότητες εκτός απο ελάχιστες δραστηριότητες circle time όπου τα παιδιά τραγουδούν τραγούδια. Ο ρόλος των ενηλίκων είναι να ενθαρρύνει το παιχνίδι τους, να κάνει ερωτήσεις ανοιχτού τύπου, να παίρνει παρατηρήσεις απο τα παιδιά, να συλλέγει υλικό και να σημειώνει την πρόοδό τους. Στους παιδικούς σταθμούς δεν υπάρχουν δάσκαλοι και βοηθοί ούτε επίσημο μάθημα. Οι Nursery Nurses, δηλαδή οι εργαζόμενοι σε Nursery μπορεί να είναι πολλοί μέσα σε μια τάξη ανάλογα με τις κρατικές νομοθεσίες για την αντιστοιχία παιδιού ενήλικα. Για παράδειγμα σε μια τάξη με βρέφη 0-1 ετών η νομική αντιστοιχία είναι ένας ενήλικας προς τρια παιδιά. Έτσι αν η τάξη έχει 30 βρέφη τότε θα υπάρχουν 10 ενήλικες. Αυτό σημαίνει οτι αν σας καλέσουν για συνέντευξη σε παιδικό σταθμό δε θα έχετε την ευθύνη διδασκαλίας αλλα απλώς της φροντίδας των παιδιών.

Στις προσχολικές τάξεις Δημοτικών σχολείων η χρήση του EYFS είναι παρόμοια, ωστόσο υπάρχουν πολύ περισσότερες οργανωμένες δραστηριότητες στη Reception class καθότι τα παιδιά διδάσκονται Phonics, Literacy και Maths. Κάθε σχολείο διδάσκει με διαφορετικό τρόπο. Κάποια σχολεία κάνουν τα μαθήματα σε μικρές ομάδες ενώ τα υπόλοιπα παιδιά παίζουν ελεύθερα. Κάποια άλλα σχολεία έχουν οργανωμένα μαθήματα παρόμοια με αυτά του Δημοτικού και τα παιδιά παίζουν ελεύθερα το απόγευμα. Ωστόσο στις προσχολικές τάξεις Δημοτικών σχολείων υπάρχει διαχωρισμός Δασκάλων και βοηθών. Μια τυπική τάξη έχει έναν Δάσκαλο και έναν βοηθό, εκτός απο τη Nursery class οπου συνήθως υπάρχουν 2-3 βοηθοί.

Το σύστημα Key Worker:

Σε μια προσχολική τάξη κάθε παιδί έχει το δικό του Key Worker, δηλαδη βασικό ενήλικα που έχει την ευθύνη να ελέγχει την πρόοδό του. Ένας/ μια Nursery Nurse έχει την ευθύνη να παίρνει παρατηρήσεις απο τα key children του, να τις συλλέγει στο learning journal των παιδιών μαζί με χειροτεχνίες και φωτογραφίες και να σημειώνει ποιους τομείς του EYFS τα παιδιά καλύπτουν ενώ μεγαλώνουν.

Οι τομείς ανάπτυξης του EYFS (πηγή: www.foundationyears.org ):

Το EYFS περιέχει αυτή τη στιγμή 7 τομείς ανάπτυξης (areas of development):

Prime areas of development (σε αυτούς τους τομείς δίνεται έμφαση σε παιδιά 0-3 ετών):

  • Personal, Social and Emotional Development (PSED)
  • Physical Development
  • Communication and language

Specific areas of development (έμφαση ξεκινά να δίνεται σε αυτούς τους τομείες απο την ηλικία των 3 ετών):

  • Literacy
  • Mathematics
  • Understanding the world
  • Expressive arts and design

Καθένας απο τους παραπάνω τομείς έχει δυο ή τρεις υποκατηγορίες. Κάθε τομέας ανάπτυξης έχει ηλικιακούς διαχωρισμούς και κάθε ηλικιακή ομάδα εκφράζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ο παιδαγωγός χρησιμοποιεί τα χαρακτηριστικά που βρίσκονται στην αριστερή στήλη για να βασίσει τις παρατηρήσεις που παίρνει απο τα παιδιά και να βγάλει συμπέρασμα ποιους τομείς ανάπτυξης καλύπτει το παιδί και ποια ηλικιακή ομάδα.

Παρακάτω έχουμε δημιουργήσει αυτό τον πίνακα για να καταλάβετε τους ηλικιακούς διαχωρισμούς του EYFS:

Για μελέτη του EYFS:

https://www.foundationyears.org.uk/files/2012/03/Development-Matters-FINAL-PRINT-AMENDED.pdf
https://www2.oxfordshire.gov.uk/cms/sites/default/files/folders/documents/childreneducationandfamilies/informationforchildcareproviders/Toolkit/Exploration_of_Expected_and_Exceeding_EYFSP_%20descriptors.pdf
https://www.foundationyears.org.uk/files/2017/02/2017_EYFSP_handbook_v1.1.pdf